Grafiek

 

Grafiek is een verzamelnaam voor producties die worden gecreëerd door op een plaat of platte vorm een voorstelling aan te brengen en deze af te drukken op een ander materiaal.Zo kan een reeks van identieke afbeeldingen worden geproduceerd middels druktechnieken als hoogdruk, diepdruk en vlakdruk. Aldus ontstaan de zeefdrukken, litho’s (steendrukken), etsen etc. Ofschoon er nog steeds kunstenaars zijn die het drukken zelf uitvoeren, huren zij voor zeef- en steendruk tegenwoordig specialisten in. De kunstenaar zelf begeleidt en bewaakt dit proces dikwijls, want uiteindelijk signeert hij of zij elke afdruk met de hand. Een voordeel van litho’s en zeefdrukken is dat het werk tijdens het proces, in tegenstelling tot bijv. etsen, geen kwaliteit verliest.Kunstenaars als Corneille, Appel en Ting hebben een omvangrijk oeuvre aan grafiek opgebouwd.

 

Zeefdruk

 

Zeefdrukken worden gemaakt met de sjabloon- of doordruk-methode. Bij de andere technieken staat de voorstelling altijd in spiegelbeeld. Bij de zeefdruk is dat niet het geval. Bovendien is het materiaal waarop kan worden gedrukt, niet beperkt tot papier. De voorstelling wordt in film uitgesneden, met krijt getekend of op fotografische dan wel op handmatige wijze gereproduceerd en op een speciaal type zeef aangebracht, waarbij de delen van de voorstelling die niet mogen worden afgedrukt, worden afgedekt. Vervolgens wordt de inkt met een slap mes van staal, koper of rubber (rakel) over de zeef getrokken en doorgedrukt. Voor iedere kleur moet een aparte zeef worden vervaardigd.

Litho

 

Bij de technniek van de lithografie (steendruk) liggen de af te drukken partijen alle in hetzelfde vlak. Bij deze techniek, die zich bij uitstek leent voor krijt- of pastelachtige voorstellingen, wordt gebruik gemaakt van afstotende stoffen als water en inkt. De speciale lithosteen wordt met lithokrijt bewerkt en daarna wordt de tekening met harspoeder, een beetje zuur en gom in de oppervlakte van de steen gefixeerd. Voor het drukken wordt de steen bevochtigd. De inkt hecht zich uitsluitend aan de vette delen. Dan gaat de steen onder de pers door. Voor meerdere kleurendrukken moeten verschillende stenen worden gebruikt.

 

Ets

 

Etsen worden via een eenvoudige diepdruktechniek geproduceerd. De kunstenaar bekrast met een droge naald of een scherpe stalen pen een koperen of zinken plaat die van een waslaag of etsgrond is voorzien. Als de afbeelding klaar is wordt de plaat met een bijtend zuur bewerkt. Daar waar de etspen is geweest doet het zuur zijn werk. Daar waar de etspen niet is geweest vormt de waslaag de beschermende, inkt afstotende laag. Voor het afdrukken wordt de plaat bedekt met vochtig papier. Daarna wordt de plaat onder grote druk door de etspers gedraaid. Het aantal afdrukken is bij deze techniek beperkt omdat de plaat gaandeweg aan kwaliteit inboet.

 

Gicleeprint

 

Van deze techniek is de irisprint als de voorloper te beschouwen. De compositie wordt fotografisch gereproduceerd en ondergaat met moderne, digitale technieken een bewerking die is gericht op een zo natuurgetrouwe weergave van de kleuren op de afdruk. Nadat de drukproeven door de kunstenaar zijn bekeken en goedgekeurd, wordt gicleeprint op bijv. papier afgedrukt in een van tevoren bepaalde oplage. Alle drukken worden met de hand gesigneerd door kunstenaar. Het digitaal opgeslagen basismateriaal wordt vervolgens vernietigd.

 

Wilt u meer weten, kijk dan eens op http://www.moma.org/exhibitions/2001/whatisaprint/flash.html